• Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
22 stycznia 2018

Majątek parafialny.

 

W pierwszych latach powojennych należało przeprowadzić procedury notarialne w związku z nabyciem 12 mórg ziemi, wydzielonej z parafii Olkusz i działek ofiarowanych pod cmentarz parafialny. Tu Kuria upoważniła Księdza Kanonika Andrzeja Marchewkę,  nowego Dziekana (od 1946 r.) i Proboszcza w Olkuszu do przeprowadzenia wszelkich formalności. On to po roku urzędowania dokonuje wizytacji dziekańskiej nowej parafii w swoim dekanacie w dniu 14 kwietnia 1947 roku.  Foto: 535455, 565758596061.

Stan gospodarczo- majątkowy Parafii Klucze obrazuje dokument sporządzony po owej wizytacji dziekańskiej, czyli  9 lat od powstania parafii.  W nim to też wymienia ksiądz proboszcz  stan robót i wyposażenie kościoła. 

„Od ostatniej wizytacji kanoniczej (20.06.1945 ks. bp Franciszek Sonik udzielił Sakramentu Bierzmowania- przyp. J.Dz.) otynkowano kościół i go oparkaniono. Przeprowadzono niwelację cmentarza kościelnego. Urządzenie „zakrystii” stanowią: jedna szafa na aparyty kościelne, jedna na naczynia liturgiczne. 

„A-  Kościół zbudowany został w 1939 roku przez ks. Stefana Misterka  i w tym też  roku poświecony. Zbudowany z kamienia, , ściany wewnętrzne otynkowane i obielone tonowo, zewnętrzne otynkowane. Dach z blachy, wentylacja- otwory w sklepieniu. Powierzchnia wewnętrzna 232 m2.  Prezbiterium z kamienia, nie posiada ołtarza stałego lecz 3 przenośne (portatyle). W kościele znajduje się prowizoryczna ambona. Jest jeden stały konfesjonał i sześć prowizorycznych, dzwonów brak, tylko sygnaturka na wieży. Kościół ogrodzony płotem drewnianym na murze, bramy nie ma. 

B- Cmentarz grzebalny o powierzchni 6.048 m2 , z czego powierzchni nie zachowanej 5035 m2, którego wystarczy na ok. 30 lat., nie ogrodzony.

C- Ziemia- ogółem 6,72 ha uprawna.

D- Plebania- nie ma, proboszcz mieszka w domu wynajętym.

E- Wikariat- nie ma.

F- Zabudowania gospodarskie- nie ma.

G- Organistówka- nie ma.

H- Dom katolicki- nie ma.

I- Ochronka, Dom dla starców- nie ma.

J- Kiosk i inne pomieszczenia dla stróża- nie ma.

K- Naczynia liturgiczne:  jeden lawaterz (taca do obmycia rąk), krucyfiks, kielich, pateny, monstrancja, kustodie (naczynie, służące do przechowywania Najświętszej Hostii),  naczynie do chorych, do wody chrzcielnej, kadzielnica, łódki (naczynie na zioła do posypywania rozżarzonych węgiełków)- 2, naczynie do olejów świętych- 2, kropielniczki- 2, tacki 3.

L- Szaty liturgiczne: Ornaty i kapy- białe, czerwone, fioletowe, czarne po 2, zielone po 1. Stuły białe i fioletowe po 3, tuwalnie (szeroki, zdobiony pas), konopea (jedwabna bądź lniana tkanina używana do zasłaniania drzwiczek tabernakulum), welony ( jako welon naramienny używany przez błogosławiącego monstrancją, lub jako tuwialnia, czyli chusta do zasłaniania monstrancji podczas wystawienia Najświętszego Sakramentu do adoracji w Grobie Pańskim), dalmatyki białe (szata własna diakona, wkłada się ją na albę i stułę) -  po 2, bursy (sztywna torebka do zawieszenia na szyi, na naczynie z Komunią dla chorych) - 3, nakrycia na ołtarze- 6, pelerynki ministrantów 12.

Ł- Bielizna kościelna: Alby- 4, komże kapłańskie 10, służby kościelnej  6 i ministrantów- 6. Humerały (lniana prostokątna chusta, którą kapłan zakłada na ramiona i szyję, część stroju liturgicznego, zakładanego pod albę) – 4, obrusy spodnie- 4 i wierzchnie -10, korporały (mała lniana serweta, którą rozkłada się na ołtarzu, na której podczas Liturgii Eucharystycznej stoi kielich z pateną)- 16, palki (podwójny czworobok lniany służący do nakrywania kielicha)- 15, puryfikaterze (mały ręczniczek służący do wycierania kielicha)- 24, ręczniki do zakrystii- 2 i ołtarzowe- 6.

M- Księgi liturgiczne: kancjonały (zbiór popularnych kościelnych pieśni religijnych lub śpiewów liturgicznych)- 1, śpiewnik- 1, ewangeliarz – 1.

 N- inne przedmioty:  krucyfiksy ołtarzowe i inne, metalowe i drewniane- 6, lichtarze ołtarzowe kamienne, białe- 6, lichtarze mosiężne- 6, drewniane- 12, stacje Drogi Krzyżowej- 14, żyrandol- 1, fisharmonia- 1; sztandary, baldachimy, pochodnie po 2; feretrony – 3 (św. Izydor, św. Anna, Matka Boska Nieustającej Pomocy) i chorągwie- 3 (św. Barbara, Chrystus Król, św. Izydor i MB Nieustającej Pomocy). Dzwonki zakrystialne- 1, harmonijne- 2, pojedyncze- 5, kołatki- 10. Lampki na ołtarze- 1, paschał -1,  fotele dla celebransa 3,  krzesła 3, obrazy- 3 (MB Nieustającej Pomocy, MB Piekarska, św. Florian). Żłobek z 24 figurkami- 1, maszynka do opłatków i wycinanie Komunii, kolumny na kwiaty- 2 i vota (kolczyki, obrączki złote, sznury korali, bransoletki srebrne, serce, medaliki zwykłe)- 17.

O- Archiwum parafialne (od 1938 r.): akta urodzin, zaślubionych i zmarłych po 2, raptularze- 3. (Raptularz to rodzaj księgi parafialnej (brudnopis, notatnik), która służy do zapisywania różnych bieżących spraw, zdarzeń podlegających rejestracji w chwili ich zgłaszania lub bezpośrednio po nich. Dopiero później dane z raptularza przepisywane są do odpowiednich ksiąg metrykalnych.) Księga nawróconych, wizytacji kanoniczych, cmentarne, kasowe, budowlane, akcydensów, zapowiedzi i misji. Kościół w Kluczach nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych pod względem historycznym, zabytkowym i artystycznym, oraz żadnych kruszców szlachetnych. Za beneficjatu ks. prob. Stefana Misterka wszystkie wymienione przedmioty sprawiono do nowego kościoła.”

W ostatniej rubryce-„ wycofano z użytku na skutek zniszczenia”- zapisano: „Niemcy zabrali chorągiew z wizerunkiem św. Stanisława Kostki, ufundowaną przez młodzież męską parafii Klucze”. Dok:   49505152,  5354555657.

 Powyższy dokument został obwarowany pieczęcią i podpisem dziekana olkuskiego.

Wizytacja ta sprawdzała również stan finansów parafii.  Ksiądz Dziekan pisze w załączniku:

            „Przy wizytacji dziekańskiej w dniu 14 kwietnia 1947 roku ustaliłem, że wpłynęło do kasy kościelnej w parafii Klucze z tytułu: Tacy z Bożego Narodzenia- 6,5 tyś zł., tacy ze św. Szczepana- 4,1 tyś. zł; z Trzech Króli- 0,85 tyś. zł; z Zielonych Świątek- 1,5 tyś. zł; Odpust- 1,2 tyś. zł; Narodzin Chrystusa Króla- 1,2 tyś zł; św. Stanisława Kostki- 1,2 tyś. zł;  z 1- szej niedzieli miesiąca- 12,5 tyś. zł;  Tributum (podatek od majątku)- wynosi 5,9 tyś. zł; na pomoc zimową i tydzień miłosierdzia- 1,7 tyś zł.”- podpisał ks. dziekan A. Marchewka.

By być dobrym gospodarzem należy zrównoważyć dochody z wydatkami. Trzeba to dobrze zaplanować, zwłaszcza, gdy prowadzi się prace wykończeniowe w kościele, a potrzeby były wtedy ogromne. Dlatego  ks. Misterek sporządził preliminarz budżetowy na 1948 rok, w którym zaplanował wpływy na 477 tyś. zł  i rozpisał wydatki. Tace i skarbony- 135 tyś. zł ofiary na intencje- 230 tyś. zł, opłaty za cmentarz- 5,5 tyś. zł,  imprezy i kwesty uliczne 10 tyś. zł,  loterie fantowe- 30 tyś. zł,  przedstawienia- 20  tyś. zł. […] Wydatki: materiały budowlane- 200 tyś. zł,  wynagrodzenia robotników- 110 tyś. zł.  Wydatki liturgiczne 36 tyś. zł.,  podatki i ubezpieczenia 13 tyś, świadczenia diecezjalne- 25 tyś, Opał, światło telefon- 6 tyś. Komorne za mieszkanie księdza 24 tyś.[…] Dok:  58596061.

            A wydatki były duże z uwagi na postępujące prace. Już wtedy zastanawiał się nad projektem stałych, murowanych ołtarzy bocznych.  W lutym 1948 roku wspólnie z Radą Parafialną zapraszają Zygmunta Narkiewicza z Warszawy, który obejrzał kościół i zaproponował wygląd bocznych ołtarzy, oraz zrobił wstępne szkice.

            „Mensa (z łac. stół, tablica, płyta stanowiąca blat ołtarza- przyp. J.Dz.) wysunięta po bokach, jej boki w postaci słupów, w głębi cokół, na którym umieszczone są postacie główne: 1- Chrystus na krzyżu, Matka Boska i św. Jan. 2- Św. Teresa. Postacie główne wykonane będą w rzeźbie pełnej. Postacie drugoplanowe, jak aniołowie, zakonnice wykonane będą w płaskorzeźbie na ścianie. Technika wykonania: sposobem narzutowym nakładana masa sztucznego kamienia na podkładzie betonowym i uzbrojonym żelazem. Kolor proponuję jasny”- pisze ks. Misterek do Kurii pytając o aprobatę  tego projektu. Dok:  62.

            Nie znamy ceny, ale przeglądając  preliminarz budżetowy na 1948 i  porównując go z planem wydatków na 1949 rok zauważyć można w rubryce – „Honorarium inżyniera, artysty, technika” wzrost o 250 tyś zł. co może być ceną tych ołtarzy.  Wtedy zarabiano ok. 500- 600  zł/ m-c, ale złotówka wciąż traciła na wartości. W 1945 roku po raz pierwszy w Polsce ustalono kurs złotego do dolara (1 USD= 100 zł), w  maju 1947 było to kurs 1 USD= 250 zł, a już w wrześniu 1947 r. 1 USD= 400 zł.  Dla przykładu: w 1946 r. 100 kg żyta kosztowało 1500 zł, a w 1947 r. 3 000 zł., co ostatecznie doprowadziło w październiku 1950 roku do denominacji złotego.

            Proboszcz Misterek rozważał wtedy postawienie małych przenośnych bocznych ołtarzy w formie obrazów (portatyli), które wtedy kosztowały ok. 4 tyś. zł jeden i to one prawdopodobnie grudniu 1948 roku  tymczasowo stanęły w kościele.

                                                                                                                      J.Dz.